Miał byc koniec tematu - ale przeczytałem jeszcze raz Twój list i w nim
pojawia się wątpliwość co do soczewek

> No więc właśnie ten konwerter skrócił ogniskową mniej więcej trzykrotnie
> (zakładam, że "odległość ostrzenia" liczył od obiektywu?), w wyniku
> czego przysłona *nominalna* była znacznie większa - ok. 1:3.6

Jak już wyjaśniłem - jasność to nie stosunek źrenicy do ogniskowej, ale
stosunek źrenicy do odległości obrazowej. Założenie soczewki nie zmienia tej
odległości, soczewka nie zmienia więc jasności (ani nie "psuje" skali
przysłon).

Tu link na poparcie. Punkt 3.
http://www.fotografia-przyrodnicza.art.pl/porady.php
?p=1


Pozdrawiam
Stefan Nawrocki